Page 16 - สวัสดีครับท่านผู้อ่านทุกท่าน ก่อนอื่นกระผมขอแนะนำตัวก่อนครับ กระผม พันเอก กัญจน์ณัฎฐ์ นิลนนท์ รับหน้าที่เป็นบรรณาธิการสวัสดิการสารแทน พันเอก สมเกียรติ ถนอมคุ้ม ผู้อำนวยการกองกิจการรร้านสวัสดิการกลาง กรมสวัสดิการทหารบก เนื่องจากท่านมีภารกิจที่มากขึ้น ผู้บังคับบัญชา จึงมอบหมายให้กระผมมารับหน้าที่ต่อจากท่าน แต่ไม่ต้องกังวลครับเพราะว่าหนังสือสวัสดิการสารของเรายังคงมีเนื้อหาสาระน่ารู้ต่าง ๆ ที่เป็นประโยชน์ต่อท่านสมาชิกเช่นเดิม และถ้าสมาชิกท่านใดอยากแนะนำติชม หรือต้องการให้นำเสนอเรื่องใด สามารถแนะนำมาได้ครับ สุดท้ายนี้กองบรรณาธิการสวัสดิการสารขอขอบคุณทุกหน่วยที่ให้การสนับสนุนข้อมูล และภาพถ่ายทำให้หนังสือสวัสดิการสารมีความสมบูรณ์ครบถ้วนทั้งเนื้อหาสาระ และหวังเป็นอย่างยิ่งว่าท่านผู้อ่านจะได้รับความรู้ พร้อมทั้งความบันเทิงจากหนังสือสวัสดิการสารฉบับนี้ครับ
P. 16
ว่าด้วยลักษณนามของ “ช้าง”
แบบไหนเรียก “ตัว – เชือก - ช้าง”
กองการสงเคราะห์
www.songkhro.com
ไขข้อสงสัย ท าไมถึงเรียกช้างว่าพังและพลาย
เคยสงสัยกันไหมว่า ท าไมเราถึงเรียกช้างเพศเมียว่า "พัง"
และช้างเพศผู้ว่า "พลาย“
- ช้างพัง หมายถึง ช้างตัวเมีย ค าว่า "พัง" นั้น
มีความหมายเกี่ยวข้องกับการอุ้มท้อง หรือการให้ก าเนิด
ซึ่งสอดคล้องกับบทบาทของช้างตัวเมียในธรรมชาติ
- ช้างพลาย หมายถึง ช้างตัวผู้ที่มีงา ค าว่า
"พลาย" นั้นมีความหมายเกี่ยวข้องกับความแข็งแรง
ช้าง สัตว์ประจ าชาติไทย เป็นสัตว์ใหญ่ที่มีขนาดตัว และความเป็นผู้น า ซึ่งสอดคล้องกับลักษณะเด่นของช้าง
ใหญ่ที่สุดในบรรดาสัตว์บก สามารถฝึกหรือรับค าสั่ง ค าสอน ตัวผู้ที่มีงาใหญ่ใช้ในการป้องกันตัว และแสดงความเป็นผู้น า
จากมนุษย์ได้ และท างานหรือช่วยงานคนได้หลายอย่าง ในฝูง
โดยเฉพาะงานใช้แรงต่าง ๆ จึงเป็นส่วนหนึ่งของสังคมไทย นอกจากนี้ ยังมีค าเรียกช้างอีกค าหนึ่งที่น่าสนใจ
มาแต่โบราณ คือ "สีดอ" ซึ่งหมายถึงช้างตัวผู้ที่ไม่มีงา หรือมีงาเล็กมาก
ที่ส าคัญสมัยก่อนยังมีการฝึกช้างให้เป็นพาหนะ ค านี้มาจากภาษาบาลี ซึ่งมีความหมายเกี่ยวกับการขาด
ในการท าสงคราม และเป็นสัตว์คู่บารมีในองค์พระมหากษัตริย์ หรือการไม่สมบูรณ์
ช้างจึงพิเศษกว่าสัตว์อื่น ๆ มีต าแหน่ง ยศ ตลอดจนราชทินนาม สรุปได้ว่า การเรียกช้างว่า พัง พลาย และ สีดอ นั้น
ความพิเศษของช้างยังปรากฏผ่านภาษาหรือค า เป็นการใช้ภาษาที่สอดคล้องกับลักษณะทางกายภาพ
ลักษณนามที่ใช้เรียก ได้แก่ และบทบาทของช้างแต่ละเพศในธรรมชาติ ซึ่งสะท้อนให้
- ช้างป่า ใช้ลักษณนามว่า ตัว เหมือนสัตว์อื่น ๆ เห็นถึงความละเอียดอ่อนในการสังเกตและตั้งชื่อสัตว์ของ
เช่น “ช้างโขลงนั้นมีมากกว่า 30 ตัว” บรรพบุรุษของเรา
- ช้างบ้าน หรือช้างที่น ามาเลี้ยง ฝึกให้ท างาน
กับคน ใช้ลักษณนามว่า เชือก เช่น “ควาญช้างดูแลช้าง
เชือกนั้นเป็นอย่างดี”
- ช้างหลวง หรือช้างที่ขึ้นระวางเป็นช้างหลวง
และช้างต้นส่วนพระองค์ในพระมหากษัตริย์ ใช้ลักษณนาม
ว่า ช้าง เช่น “โรงช้างหลวงมีช้างขึ้นระวางอยู่ 10 ช้าง
เป็นช้างต้น 2 ช้าง” ที่มา : https://www.silpa-mag.com
ในฐานะที่เป็นสัตว์คู่บ้านคู่เมือง มีความผูกพันกับ https://www.sanook.com
ประวัติศาสตร์ชาติไทยมาอย่างยาวนาน การใช้ลักษณนาม ผู้น าเสนอ : พันตรีหญิง ณัช์าป กรน์ จุลมนต์
ึ
ของช้างให้ถูกต้องย่อมเป็นสิ่งที่พงกระท า
สวัสดิการสาร กุมภาพันธ์ 2569 16
